Co różni osłony z folii PCV do stanowisk spawalniczych (EN/ISO 25980) od zwykłej folii PCV?
Wybór odpowiednich osłon z folii PCV do stanowisk spawalniczych (EN/ISO 25980) to nie kwestia preferencji, lecz fundamentalny wymóg bezpieczeństwa i higieny pracy. Podczas gdy zwykła, niestandaryzowana folia PCV może stworzyć jedynie iluzję ochrony, tylko materiały spełniające rygorystyczne wymagania międzynarodowej normy gwarantują skuteczną barierę przed niebezpiecznym promieniowaniem, iskrami i ogniem. W tym kompleksowym porównaniu przeanalizujemy różnice, opierając się na twardych danych, testach i przepisach.
Co mówi norma EN/ISO 25980 — kluczowe wymagania
Norma EN/ISO 25980:2023 (obejmująca i zastępująca wcześniejsze wydanie z 2015 r.) pod tytułem „Spawalnictwo i procesy pokrewne — Osłony ochronne przeciwwzrokowe” to kluczowy dokument, który precyzyjnie definiuje, jakie parametry musi spełniać materiał, aby mógł być legalnie zastosowany jako osłona stanowiska spawalniczego w Unii Europejskiej i wielu innych krajach. Jej zapisy są często implementowane do lokalnych przepisów BHP.
Najważniejsze wymagania normy EN/ISO 25980:2023
Ograniczenie transmisji światła niebieskiego (τB): To najistotniejszy parametr. Norma definiuje klasy ochrony (np. Class 3, Class 4) w oparciu o maksymalną dopuszczalną transmisję światła niebieskiego w zakresie 380–500 nm. Ma to na celu ochronę przed tzw. niebieskim światłem, które jest szczególnie niebezpieczne dla siatkówki oka.
Luminous transmittance (τv): Współczynnik przepuszczalności światła widzialnego. Materiał nie może być ani zbyt ciemny (utrudnienie widoczności stanowiska), ani zbyt przezroczysty (niewystarczająca ochropa). Norma określa jego dopuszczalne zakresy dla różnych klas.
Odporność na rozprzestrzenianie ognia: Materiał używany do osłon musi być poddany rygorystycznym testom (np. wg normy EN 13501-1) i wykazać się odpowiednimi właściwościami samogasnącymi, aby nie podtrzymywać płomienia i ograniczać ryzyko rozprzestrzeniania się pożaru.
Wytyczne dotyczące użytkowania: Norma zawiera również zalecenia odnośnie montażu, np. minimalnej odległości osłony od źródła promieniowania (zazwyczaj ≥1 metr), aby zapewnić deklarowany poziom ochrony.
Zwykła folia PCV nie podlega żadnej z tych weryfikacji. Jej skład i właściwości są nieprzewidywalne i zależą wyłącznie od decyzji producenta, często nastawionego na minimalizację kosztów, a nie maksymalizację bezpieczeństwa.
Certyfikowane folie na osłony spawalnicze
Arkusz spawalniczy matowy ciemnozielony 1400×0,4mm
Arkusz spawalniczy zielony 1400×0,4mm
Arkusz spawalniczy czerwony 1400×0,4mm
Arkusz spawalniczy brązowy 1400×0,4mm
Brązowe pasy spawalnicze 300x2mm o długości od 1.6 do 2.4m
Lamela spawalnicza brązowa 300x2mm na metry lub rolki
Zielone pasy spawalnicze 300x2mm o długości od 1.6 do 2.4m
Lamela spawalnicza zielona 300x2mm na metry lub rolki
Lamela spawalnicza czerwona 300x2mm na metry lub rolki
Matowe pasy spawalnicze 300x2mm o długości od 1.6 do 2.4m
Lamela spawalnicza matowa 300x2mm na metry lub rolki
Czerwone pasy spawalnicze 300x2mm o długości od 1.6 do 2.4m
Pasy spawalnicze czerwone ScreenFlex® 570x1mm
Pasy spawalnicze ciemnozielone ScreenFlex® 570x1mm
Pasy spawalnicze zielone ScreenFlex® 570x1mm
Skład materiału i właściwości filtracji UV/IR — techniczne porównanie
Różnica między produktami leży u podstaw – w recepturze i procesie produkcyjnym.
Osłony z folii PCV zgodne z ISO 25980 wywarza się z plastyfikowanego PCV o specjalnie opracowanym składzie. Kluczowym dodatkiem są stabilizatory UV oraz specjalne pigmenty a także barwniki. To właśnie one są odpowiedzialne za selektywną filtrację promieniowania. Najczęściej stosuje się pigmenty zielone, brązowe, czerwone lub ciemnozielone, dobrane w taki sposób, aby blokować specyficzne, niebezpieczne długości fal, jednocześnie pozwalając na wystarczającą transmisję światła widzialnego dla komfortu pracy. Standardowe grubości to 0,4 mm, 1,0 mm lub 2,0 mm, co bezpośrednio wpływa na trwałość i odporność mechaniczną.
Zwykła folia PCV, używana np. jako osłona w bramie magazynowej w postaci kurtyny paskowej, składa się z PCV i podstawowych plastyfikatorów. Jej kolor (często przezroczysty, niebieski a także żółty) ma głównie walor estetyczny i nie zapewnia kontrolowanej filtracji. Brak stabilizatorów UV sprawia, że materiał szybko żółknie, kruszy się i traci swoje już i tak ograniczone właściwości pod wpływem promieniowania.
Porównanie parametrów ochronnych folii PCV
Filtracja promieniowania UV (<380 nm): Folia spawalnicza zgodna z normą blokuje >99,98% tego promieniowania. Zwykła folia PCV może blokować jedynie 60-80%, co jest całkowicie niewystarczające.
Filtracja promieniowania IR (>780 nm): Specjalistyczne folie znacząco redukują transmisję podczerwieni, chroniąc przed oparzeniami skóry. Zwykła folia ma znikome właściwości blokujące IR.
Transmisja światła widzialnego (τv): Dla folii spawalniczej jest to wartość kontrolowana, np. w przedziale 5-40% w zależności od klasy i koloru. Dla zwykłej folii wartość ta jest przypadkowa i często zbyt wysoka, co nie gwarantuje ochrony.
Odporność na ogień, odporność mechaniczna i testy zgodności
Bezpieczeństwo przeciwpożarowe w spawalnictwie jest absolutnym priorytetem. Ekrany spawalnicze z folii PCV do stanowisk spawalniczych (EN/ISO 25980) poddaje się testom reakcji na ogień (np. wg EN 13501-1). Osiągają one zazwyczaj klasę B-s1, d0, co oznacza, że mają właściwości trudnozapalne, mają ponadto minimalny udział w rozwoju pożaru (s1) oraz nie wytwarzają płonących kropel (d0).
Zwykła folia PCV, bogata w łatwopalne plastyfikatory, często nie przechodzi tych testów. Pod wpływem płomienia może się palić, topić i kapać, rozprzestrzeniając ogień i stanowiąc śmiertelne zagrożenie dla osób znajdujących się w pobliżu.
Odporność mechaniczna, testowana poprzez np. badanie rozciągania lub przebicia, jest również znacznie wyższa w przypadku folii dedykowanych. Grubsze i lepiej uformowane, wytrzymują uderzenie odprysków metalu, przypadkowe szarpnięcie czy działanie czynników chemicznych obecnych w halach produkcyjnych.
Kiedy wybrać osłonę zgodną z ISO 25980, a kiedy zwykłą folię PCV - praktyczny poradnik
Zastosuj osłonę z folii PCV zgodną z EN/ISO 25980, gdy:
Tworzysz stałe lub mobilne stanowisko spawalnicze, cięcia plazmowego, szlifowania.
Chcesz wydzielić strefę spawania, chroniąc innych pracowników przed oślepiającym łukiem, iskrami i promieniowaniem.
Masz obowiązek prawny zapewnienia bezpiecznych warunków pracy zgodnych z krajowymi przepisami BHP (np. rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej).
Zależy Ci na trwałości, stabilności koloru i długiej żywotności osłony.
Zwykła folia PCV może być używana wyłącznie do:
Tymczasowych osłon przeciwwiatrowych lub przeciwkurzowych (np. na budowie).
Osłony bram do hal i magazynów redukujących wymianę powietrza, izolujących termicznie a także redukujących hałas – kurtyny PCV
Tworzenia barier wizualnych, gdzie nie ma żadnego ryzyka narażenia na promieniowanie łuku spawalniczego, iskry lub ogień.
Użycie zwykłej folii zamiast folii spawalniczej zgodnej z ISO 25980 na stanowisku pracy spawacza jest poważnym zaniedbaniem i naruszeniem prawa, które naraża zdrowie, a nawet życie pracowników.
Osłony z folii PCV - wyniki badań i pomiary (przykładowe tabele porównawcze)
Poniższa tabela, oparta na publicznie dostępnych kartach technicznych producentów (np. Extruflex dla folii spawalniczej), ilustruje przepaść między produktami.
| Cecha | Osłony PCV zgodne z ISO 25980 | Zwykła folia PCV (niestandaryzowana) | Komentarz |
|---|---|---|---|
| Blokowanie promieniowania UV | > 99,9% | ~60-80% | Różnica kluczowa dla ochrony przed oparzeniami skóry i uszkodzeniami wzroku. |
| Blokowanie promieniowania IR | Wysokie (specyficzne dla koloru) | Bardzo niskie | Ochrona przed promieniowaniem cieplnym. |
| Transmisja światła widzialnego (τv) | Kontrolowana, np. 10-20% | Nieokreślona, często >70% | Folia spawalnicza zapewnia komfort widzenia przy jednoczesnej ochronie. |
| Odporność na rozprzestrzenianie ognia | Klasa B-s1, d0 (norma EN 13501-1) | Brak danych, często klasa F (niebadana/palna) | Kwestia bezpieczeństwa przeciwpożarowego. |
| Grubość typowa | 1.0 mm, 1.5 mm, 2.0 mm | 0.5 mm, 0.8 mm | Grubość folii spawalniczej gwarantuje lepszą trwałość mechaniczną. |
| Stabilizacja UV | Tak | Nie | Folia spawalnicza nie żółknie i nie kruszy się szybko. |
Badania spektralne przeprowadzone dla folii spawalniczej Extruflex Greenline potwierdzają, że blokuje ona ponad 99,9% promieniowania UV już przy standardowej grubości, jednocześnie zapewniając kontrolowaną transmisję światła widzialnego na poziomie ~15%
Wskazówki montażowe i utrzymanie — minimalne wymagania BHP
Nawet najlepszy materiał nie spełni swego zadania, jeśli zostanie nieprawidłowo zamontowany.
Odległość: Zachowaj minimalną odległość zalecaną przez producenta osłony i normę (zazwyczaj nie mniej niż 1 metr od źródła łuku). Im większa odległość, tym większy obszar jest chroniony.
Montaż: Zamontuj osłonę stabilnie, na odpowiednim stelażu lub systemie prowadnic, aby uniknąć jej przewrócenia. Szerokość i wysokość osłony powinna zapewniać pełne osłonięcie stanowiska pracy.
Nakładanie: Pasy folii powinny zachować zakład o min. 35-94 mm (w zależności od szerokości pasa), a łączenia (arkuszy folii spawalniczej) powinny być zgrzewane, aby uniknąć szczelin emitujących promieniowanie.
Konserwacja: Regularnie sprawdzaj osłonę pod kątem uszkodzeń mechanicznych (przecięć, pęknięć) i zabrudzeń. Czysta folia zapewnia optymalną transmisję światła widzialnego. Uszkodzone fragmenty należy niezwłocznie wymienić.
Utylizacja: Zużytej folii, jako odpadu, należy pozbywać się zgodnie z lokalnymi przepisami dotyczącymi odpadów z tworzyw sztucznych. Folie spawalnicze nadają się w 100% do recyklingu.
Osłony z folii PCV do spawalni
Trudnopalna kurtyna spawalnicza
Kotara spawalnicza matowa ciemnozielona z folii PCV 0,4mm
Kotara spawalnicza zielona z folii PCV 0,4mm
Kotara spawalnicza brązowa z folii PCV 0,4mm
Kotara spawalnicza czerwona z folii PCV 0,4mm
Plandeka trudnopalna, spawalnicza 650g/m2 B-s2 d0
Ekran spawalniczy KF410Z VERTI LONG 410x200cm z przezroczystym oknem
Ekran spawalniczy KF410Z VERTI 410x200cm z przezroczystym oknem
Ekran spawalniczy KF410 HORIZO 410x200cm z przezroczystym oknem
Ekran spawalniczy KF200 HORIZO 200x200cm z przezroczystym oknem
Ekran spawalniczy KF410Z Long 410×200 cm z zasłon 1400×0.4 mm
Ekran spawalniczy KF410Z 410×200 cm z zasłon 1400×0.4 mm
Ekran spawalniczy KF200Z LONG 200×200 cm z zasłon 2000×0.4 mm
Ekran spawalniczy KF200Z 200×200 cm z zasłon 2000×0.4 mm
Ekran spawalniczy KF410P570 Long 410x200cm z pasów 570x1mm
Ekran spawalniczy KF410P570 410x200cm z pasów 570x1mm
Ekran spawalniczy KF200P570 Long 200x200cm z pasów 570x1mm
Ekran spawalniczy KF200P570 200x200cm z pasów 570x1mm
Ekran spawalniczy Long 410×200 cm pasy 300×2 mm
Ekran spawalniczy 410×200 cm pasy 300×2 mm
Ekran spawalniczy Long 200×200 cm pasy 300×2 mm
Ekran spawalniczy 200×200 cm pasy 300×2 mm
Plandeka spawalnicza oczkowana matowa 0,4mm
Plandeka spawalnicza oczkowana czerwona 0,4mm
Kurtyna spawalnicza brązowa
Kurtyna spawalnicza zielona
Kurtyna spawalnicza czerwona
Kurtyna spawalnicza ciemnozielona
Ekran spawalniczy przezroczysty ES200
Ekran spawalniczy przezroczysty ES145
Najczęściej zadawane pytania o osłony z folii PCV (FAQ)
Czy zwykła folia PCV chroni przed promieniowaniem spawalniczym?
Nie, nie chroni w sposób wystarczający. Jej właściwości filtracyjne są przypadkowe i niewystarczające do blokady niebezpiecznego promieniowania UV i IR. Stwarza to ryzyko poważnych uszkodzeń wzroku i oparzeń skóry dla spawacza i osób postronnych.
Co mówi norma EN/ISO 25980 o odległości montażu kurtyn?
Norma zaleca, aby osłona była zamontowana w takiej odległości od źródła promieniowania, aby nie uległa zapaleniu lub stopieniu. Minimalna bezpieczna odległość jest zwykle określana przez producenta na podstawie testów i wynosi najczęściej ≥1 metra. Zawsze należy sprawdzić zalecenia dla konkretnego produktu.
Jaka grubość folii jest zalecana dla osłon spawalniczych?
Dla standardowych zastosowań w spawalnictwie ręcznym i półautomatycznym zaleca się grubość 0.4 – 1,0 mm, która łączy dobrą ochronę z elastycznością. Dla cięższych warunków, np. przy cięciu plazmowym lub w miejscach narażonych na intensywne uszkodzenia mechaniczne, lepsza będzie folia o grubości 2,0 mm.
Czy folie spawalnicze są samogasnące?
Tak, wysokiej jakości folie spawalnicze zgodne z ISO 25980 są przetestowane pod kątem reakcji na ogień i posiadają właściwości samogasnące. Nie podtrzymują one płomienia po usunięciu źródła ognia, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa przeciwpożarowego.
Podsumowanie i rekomendacje eksperta dotyczące osłon z folii PCV do spawalni
Wybierając osłonę do stanowiska spawalniczego, kieruj się poniższą checklistą:
Certyfikat zgodności: Czy produkt jawnie deklaruje zgodność z normą EN/ISO 25980?
Karta techniczna: Czy producent udostępnia kartę techniczną z podanymi parametrami: τB, τv, klasą reakcji na ogień?
Grubość: Czy grubość (0,4 mm / 1,0mm / 2,0 mm) jest odpowiednia do moich zastosowań?
Kolor: Czy kolor (standardowo ciemnozielony, brązowy, zielony lub czerwony) zapewni odpowiedni komfort widzenia i ochronę?
Przeznaczenie: Czy na pewno nie rozważam zakupu zwykłej, niestandaryzowanej folii PCV do zastosowań spawalniczych?
Inwestycja w osłony z folii PCV do stanowisk spawalniczych (EN/ISO 25980) to inwestycja w zdrowie pracowników, zgodność z prawem i redukcję ryzyka kosztownych wypadków lub pożarów. Nie warto na tym oszczędzać.
Oferujemy możliwość dostosowania produktu do Twoich potrzeb.
Szukasz systemu przesuwnego, indywidualnego sposobu mocowania lub innych rozwiązań?
Zadzwoń lub napisz stworzymy produkt na miarę Twoich potrzeb!
Zapoznaj się z ofertą wysokiej jakości folii i osłon spawalniczych zgodnych z normą EN/ISO 25980 dostępnych w Kiner. Nasze produkty są wsparte kartami technicznymi i zapewniają pełną ochronę, jakiej wymagają przepisy.
Robert Janicki – ekspert w branży kurtyn PCV i osłon spawalniczych
Ekspert z ponad 20-letnim doświadczeniem w branży kurtyn paskowych i izolacji przemysłowych. Na naszym blogu dzieli się specjalistyczną wiedzą o akustyce, bezpieczeństwie i efektywności kurtyn PCV. Jego artykuły, oparte na dogłębnej znajomości fizyki i praktyce, dostarczają cennych wskazówek dla przemysłu. Odkryj profesjonalne porady, które optymalizują Twoje miejsce pracy!”