Kiedy zamiast kurtyny do spawalni wybrać ekran spawalniczy, a kiedy zasłonę spawalniczą?
Bezpieczeństwo w spawalnictwie nie jest opcją – to fundament każdej odpowiedzialnej pracy. Promieniowanie łuku spawalniczego, zarówno UV, jak i IR, bezpośrednio zagraża oczom i skórze nie tylko operatorów, ale także osób znajdujących się w pobliżu stanowiska. Do tego dochodzą iskry, rozżarzone odpryski metalu, wysoka temperatura i dym. W tak wymagającym środowisku odpowiednia osłona nie stanowi dodatku, lecz nieodzowny element systemu ochrony pracy.
Kurtyna, ekran, a może zasłona? Praktyczny przewodnik po osłonach spawalniczych
Na rynku funkcjonują trzy podstawowe rozwiązania: kurtyny spawalnicze, ekrany spawalnicze i zasłony spawalnicze. Choć ich nazwy mogą sugerować podobieństwa, różnią się konstrukcją, mobilnością oraz zakresem zastosowań. W tym artykule – w oparciu o dane techniczne i obowiązujące normy – przeanalizujemy, które z tych rozwiązań najlepiej sprawdzi się w konkretnych warunkach: kiedy wybrać kurtynę, a kiedy lepiej postawić na ekran lub zasłonę.
Dlaczego osłony spawalnicze są niezbędne?
Podczas spawania łukowego emitowane jest promieniowanie elektromagnetyczne o szerokim spektrum. Promieniowanie ultrafioletowe (UV) jest głównym sprawcą „porażenia spawalniczego” (oparzenia rogówki), podczas gdy promieniowanie podczerwone (IR) może powodować długotrwałe uszkodzenia wzroku i przegrzanie skóry. Bez odpowiednich osłon, narażeni są nie tylko spawacze, ale wszyscy pracujący w pobliżu.
Dodatkowo, proces generuje tysiące gorących iskier i rozprysków, które stanowią ryzyko pożarowe oraz mogą powodować poparzenia. Osłony służą zatem do:
Ochrony przed promieniowaniem optycznym (UV, IR, światłem widzialnym).
Izolacji strefy zagrożenia od reszty hali, tworząc fizyczną barierę.
Zatrzymywania iskier i rozprysków.
Ograniczania rozprzestrzeniania się dymów spawalniczych (często w połączeniu z wentylacją lokalną).
Krótki przegląd rozwiązań:
Kurtyna spawalnicza: Ciągła, stabilna przegroda, zazwyczaj montowana na stałe, zbudowana z grubych pasów folii PCV.
Ekran spawalniczy: Mobilna lub półstacjonarna, lekka konstrukcja z ramą, często na kółkach, o podobnym, choć czasem cieńszym wypełnieniu.
Zasłona spawalnicza: Elastyczny, cienki arkusz materiału, który może być zawieszany lub używany jako przesłona w istniejących ramach; oferuje mniejszą trwałość, ale większą elastyczność.
Techniczne cechy poszczególnych rozwiązań
Aby podjąć świadomą decyzję, trzeba zrozumieć fundamentalne różnice w budowie omawianych osłon.
Kurtyny spawalnicze
To rozwiązanie dla wymagających, stałych aplikacji. Są one wykonywane z zawieszonych na listwie grzebieniowej pasów folii PCV o standardowej szerokości 300 mm i grubości 2 mm. Taka konstrukcja zapewnia doskonałą odporność na mechaniczne uszkodzenia. Szczeliny między pasami uszczelniane są poprzez montaż pasów na zakładkę – w kurtynach spawalniczych stosuje się zakład na 1 ząb wieszaka.
Montaż: Instalowane są na stałe – do specjalnych stelaży, sufitów, nadproży lub bezpośrednio do konstrukcji hali. Istnieją również systemy podwieszane przesuwne, które pozwalają na ręczne lub elektryczne otwieranie fragmentów kurtyny, tworząc tymczasowe przejścia.
Zalety: Niezrównana stabilność i trwałość. Tworzą fizycznie i wizualnie wydzieloną strefę. Doskonale sprawdzają się w intensywnej eksploatacji.
Ograniczenia: Wysoki koszt inwestycyjny i montażu. Brak mobilności – konfiguracja jest praktycznie stała. Stałe przejścia wymagają zastosowania dodatkowych, nakładających się pasów.
Trudnopalna kurtyna spawalnicza
Kurtyna spawalnicza brązowa
Kurtyna spawalnicza zielona
Kurtyna spawalnicza czerwona
Kurtyna spawalnicza ciemnozielona
Ekrany spawalnicze (mobilne i stacjonarne)
Ekrany to synonim elastyczności. Składają się z lekkiej, stalowej ramy, w której zamontowane jest wypełnienie. To wypełnienie może przybierać różne formy:
Pasy 300×2 mm – identyczne jak w kurtynach, oferujące wysoką trwałość.
Pasy 570×1 mm – szersze i cieńsze, ale nadal odporne.
Arkusze/zasłony 1400×0,4 mm – duże, jednolite płachty, które montuje się na stałe w ramie.
Forma i konstrukcja: Ekrany mobilne są wyposażone w podstawy na kółkach z blokadą, co pozwala na ich swobodne przemieszczanie pomiędzy stanowiskami. Często posiadają składane ramiona, co ułatwia ich przechowywanie. Ekrany stacjonarne są sztywniejsze, ale nadal nie wymagają tak skomplikowanego montażu jak kurtyny.
Zalety: Mobilność i szybkość rekonfiguracji stanowiska. Znacznie niższy koszt początkowy.
Ograniczenia: Mniejsza stabilność (mogą być podatne na przewrócenie przy nieostrożnym użyciu). Mają ograniczoną powierzchnię osłony w porównaniu z kurtynami.
Ekran spawalniczy KF410Z VERTI LONG 410x200cm z przezroczystym oknem
Ekran spawalniczy KF410Z VERTI 410x200cm z przezroczystym oknem
Ekran spawalniczy KF410 HORIZO 410x200cm z przezroczystym oknem
Ekran spawalniczy KF200 HORIZO 200x200cm z przezroczystym oknem
Ekran spawalniczy KF410Z Long 410×200 cm z zasłon 1400×0.4 mm
Ekran spawalniczy KF410Z 410×200 cm z zasłon 1400×0.4 mm
Ekran spawalniczy KF200Z LONG 200×200 cm z zasłon 2000×0.4 mm
Ekran spawalniczy KF200Z 200×200 cm z zasłon 2000×0.4 mm
Ekran spawalniczy KF410P570 Long 410x200cm z pasów 570x1mm
Ekran spawalniczy KF410P570 410x200cm z pasów 570x1mm
Ekran spawalniczy KF200P570 Long 200x200cm z pasów 570x1mm
Ekran spawalniczy KF200P570 200x200cm z pasów 570x1mm
Ekran spawalniczy Long 410×200 cm pasy 300×2 mm
Ekran spawalniczy 410×200 cm pasy 300×2 mm
Ekran spawalniczy Long 200×200 cm pasy 300×2 mm
Ekran spawalniczy 200×200 cm pasy 300×2 mm
Ekran spawalniczy przezroczysty ES200
Ekran spawalniczy przezroczysty ES145
Zasłony spawalnicze
To najprostsza i najbardziej ekonomiczna forma osłony. Są to po prostu elastyczne arkusze z folii PCV o typowych wymiarach 1400×0,4 mm. Są cienkie i lekkie.
Zastosowanie: Służą głównie do tworzenia tymczasowych przegród, zabudowy otwartych przestrzeni w ramie ekranu lub do odgradzania pojedynczych stanowisk, gdzie ryzyko bezpośredniego kontaktu z rozpryskami jest mniejsze.
Przewagi: Bardzo niski koszt, lekkość i łatwość montażu (można je zawiesić na hakach, linkach stalowych lub wpiąć w ramę). Często oferują lepszą przejrzystość niż grube pasy, pozwalając na lepszą obserwację stanowiska z zewnątrz.
Ograniczenia: Znacznie mniejsza trwałość mechaniczna. Są podatne na przecięcia, przebicia i wypalenia otworów pod wpływem rozżarzonych odprysków spawalniczych. Nie zapewniają takiej samej bariery fizycznej jak grubsze rozwiązania.
Trudnopalna kurtyna spawalnicza
Kotara spawalnicza matowa ciemnozielona z folii PCV 0,4mm
Kotara spawalnicza zielona z folii PCV 0,4mm
Kotara spawalnicza brązowa z folii PCV 0,4mm
Kotara spawalnicza czerwona z folii PCV 0,4mm
Plandeka trudnopalna, spawalnicza 650g/m2 B-s2 d0
Plandeka spawalnicza oczkowana matowa 0,4mm
Plandeka spawalnicza oczkowana czerwona 0,4mm
Zasłona ochronna transparentna 0,4mm
Zasłona spawalnicza matowa ciemnozielona 0,4mm
Zasłona spawalnicza zielona 0,4mm
Zasłona spawalnicza czerwona 0,4mm
Zasłona spawalnicza brązowa 0,4mm
Kryteria wyboru: kiedy stosować kurtynę, ekran, a kiedy zasłonę?
Decyzja powinna być oparta na analizie konkretnych warunków w zakładzie pracy. Poniższe kryteria pomogą Ci wybrać optymalne rozwiązanie.
Skala strefy spawalniczej / powierzchnia robocza
Kurtyna: Jest niezbędna do wydzielenia dużych, stałych stref spawalniczych w halach produkcyjnych. Gdy trzeba odgrodzić cały wydział lub linię spawalniczą, kurtyna tworzy bezpieczną strefę.
Ekran: Idealny do mniejszych, wydzielonych stanowisk lub w sytuacjach, gdzie kilka stanowisk musi być odgrodzonych od siebie nawzajem. Sprawdzi się tam, gdzie przestrzeń jest dynamiczna.
Zasłona: Sprawdzi się jako uzupełnienie – do zasłonięcia pojedynczego otworu, bramy lub jako tania osłona na bardzo małym, rzadko używanym stanowisku.
Częstotliwość i charakter pracy spawalniczej
Kurtyna: Bezkonkurencyjna w ciągłej, intensywnej produkcji wielozmianowej. Jest zaprojektowana, aby wytrzymać trudne warunki przez lata.
Ekran: Perfekcyjny dla prac okazjonalnych, serwisowych, prototypowych lub naprawczych. Gdy spawacz musi dziś pracować przy maszynie A, a jutro przy maszynie B, ekran mobilny jest jedynym sensownym wyborem.
Zasłona: Nadaje się do prac bardzo lekkich i krótkotrwałych, gdzie generowane jest niewiele iskier czy rozżarzonych odprysków spawalniczych.
Potrzeba dostępu, elastyczność i mobilność
Kurtyna: Oferuje ograniczoną elastyczność. Dostęp zapewniają przejścia po rozsunięciu pasów lub szynowe systemy przesuwne. Rozwiązanie dla stabilnych układów technologicznych.
Ekran: Króluje tam, gdzie konfiguracja stanowisk musi się często zmieniać. Można go w każdej chwili odsunąć, przestawić lub złożyć.
Zasłona: Oferuje dużą elastyczność w montażu, ale jej mobilność jest ograniczona – jest raczej przesuwna niż mobilna. Zamocowana np. na stalowej linie łatwo daje się zsuwać, gdy nie jest potrzebna lub rozciągać w razie potrzeby.
Budżet inwestycyjny i koszty montażu / utrzymania
Kurtyna: Wysoki koszt inwestycyjny (materiał + profesjonalny stelaż lub montaż listwy do konstrukcji nośnej obiektu). Koszty utrzymania są niskie – pasy 300×2 mm są bardzo trwałe, a wymiana pojedynczych, uszkodzonych segmentów jest stosunkowo prosta. Wszystkie elementy są stale dostępne w sklepie Kiner.
Ekran: Umiarkowany koszt inwestycyjny. Łatwy w złożeniu nie generuje kosztów montazowych. Koszty utrzymania podobne do kurtyn, jeśli używa się pasów, lub wyższe, jeśli używa się cienkich arkuszy 1400×0,4 mm, które łatwiej uszkodzić. Podobie jak przy pasach bez problemu można wymienić tylko uszkodzony element bez konieczności zakupu nowego ekranu.
Zasłona: Bardzo niski koszt inwestycyjny. Koszty utrzymania mogą być wyższe w dłuższej perspektywie ze względu na mniejszą trwałość materiału i potrzebę częstszej wymiany.
Warunki środowiskowe i wymagania norm
Wszystkie osłony spawalnicze muszą spełniać rygorystyczne normy bezpieczeństwa, takie jak norma PN-EN 1598:2011 (bezpieczeństwo spawania — osłony przeznaczone do spawania i pokrewnych procesów) czy norma ISO 25980:2014 (Bezpieczeństwo i zdrowie w spawalnictwie — Ogólne wymagania). Należy wybierać produkty od certyfikowanych producentów, np. Kiner, którzy zapewniają deklaracje zgodności.
Kurtyny i ekrany z pasami 2mm: Są odporne na wyższe temperatury, intensywne rozpryski i przypadkowy kontakt. Są standardem w środowisku produkcyjnym.
Zasłony 0,4mm: Mają niższą odporność termiczną i mechaniczną. Należy unikać ich w bezpośrednim sąsiedztwie intensywnych procesów spawalniczych.
Wizualizacja i widoczność przez osłonę
Jeśli nadzór techniczny lub BHP musi obserwować proces z zewnątrz, kluczowy jest wybór koloru i typu materiału.
Czerwone pasy lub arkusze: Poprawiają oświetlenie stanowiska, filtrując jednocześnie niebieskie światło a także promieniowanie IR i UV. W najmniejszym stopniu ograniczają widoczność z zewnątrz.
Pasy i arkusze zielone i brązowe: Znakomicie zatrzymują olśnienie, ale ograniczają obserwację. Folia ciemnozielona gwarantuje największa filtrację światła niebieskiego ale jednocześnie umożliwia dostrzeżenie jedynie niewielkiego rozbłysku łuku spawalniczego.
Zasłony 0,4mm: Często oferują lepszą przejrzystość niż grube pasy, co może być decydujące w aplikacjach wymagających nadzoru wizualnego.
Osłony z folii PCV czy to pasów, arkuszy czy lameli nie są filtrami dedykowanymi do ciągłej obserwacji procesu spawalniczego! Można krótkotrwale obserwować boks spawalniczy jednak do ciągłej obserwacji należy używać przyłbic i hełmów spawalniczych z certyfikowanymi przesłonami optycznymi.
Przykładowe scenariusze i rekomendacje
Scenariusz A: Zabudowa hali produkcyjnej z wieloma stanowiskami spawalniczymi
Opis: Duży zakład produkujący konstrukcje stalowe z kilkunastoma stanowiskami ustawionymi w rzędzie.
Rekomendacja: Kurtyny spawalnicze montowane na stałe, tworzące wydzielony ciąg komunikacyjny i chroniące pozostałą część hali. Dodatkowo, przy stanowiskach kontroli jakości można zastosować ruchomy ekran, aby czasowo odgrodzić miejsce wykonywania pomiarów.
Scenariusz B: Mobilny warsztat serwisowy lub naprawy awaryjne w hali
Opis: Brygada remontowa wykonuje spawanie w różnych, zmiennych lokalizacjach wewnątrz zakładu.
Rekomendacja: Mobilne ekrany spawalnicze na kółkach. Pozwalają one na błyskawiczne utworzenie bezpiecznej „kabiny” wokół miejsca pracy, a po zakończeniu zadania – na jej zwinięcie i odstawienie.
Scenariusz C: Stanowisko izolatów lub niewielkie prace spawalnicze
Opis: Pracownik wykonuje krótkie, lekkie spawanie (np. spawanie małych elementów pomocniczych) na stanowisku, które służy głównie do innych celów.
Rekomendacja: Zasłona spawalnicza zawieszona na lekkiej lince stalowej lub na lekkim stelażu/stojaku. To ekonomiczne i wystarczające rozwiązanie dla prac o niskim ryzyku.
Oferujemy możliwość dostosowania produktu do Twoich potrzeb.
Szukasz systemu przesuwnego, indywidualnego sposobu mocowania lub innych rozwiązań?
Zadzwoń lub napisz stworzymy produkt na miarę Twoich potrzeb!
Zapoznaj się z ofertą wysokiej jakości folii i osłon spawalniczych zgodnych z normą EN/ISO 25980 dostępnych w Kiner. Nasze produkty są wsparte kartami technicznymi i zapewniają pełną ochronę, jakiej wymagają przepisy.
Wady i ograniczenia – na co uważać?
Niewłaściwy dobór osłony to nie tylko strata pieniędzy, ale realne zagrożenie.
Ryzyko źle dobranej osłony:
Zastosowanie zasłony 0,4 mm w intensywnej spawalniczo produkcji prowadzi do jej szybkiego zniszczenia i narazienia otoczenia na promieniowanie.
Inwestycja w stałe kurtyny w warsztacie o zmiennej konfiguracji zablokuje możliwość adaptacji przestrzeni i będzie nieuzasadnionym kosztem.
Niestabilny montaż ekranu mobilnego może doprowadzić do jego przewrócenia i powstania niebezpiecznej sytuacji.
Błędy montażowe:
Montaż pasów bez zakładu tworzy szczeliny i czyni przegrodę nieszczelną na promieniowanie świetlne.
- Przytwierdzenie kurtyny z ciężkich pasów PCV do niestabilnej konstrukcji lub niezapewniającej odpowiedniej wytrzymałości może doprowadzić do wypadków i powstania urazów.
Ekrany mobilne wymagają regularnego sprawdzania stabilności podstawy i blokady kół.
Konieczność przeglądów: Wszystkie osłony, niezależnie od typu, powinny podlegać okresowym przeglądom. Należy natychmiast wymieniać paski lub arkusze, które są pocięte, stopione lub nadmiernie zabrudzone, ponieważ tracą one swoje właściwości ochronne.
Wskazówki praktyczne dla projektantów i menedżerów BHP
Planuj z wyprzedzeniem: W nowych inwestycjach od razu uwzględnij stałe kurtyny. W istniejących zakładach analizuj przepływ pracy.
Konsultuj z użytkownikami: Zapytaj spawaczy, co im przeszkadza i co ułatwiłoby im pracę.
Stawiaj na jakość materiałów: Folia PCV dobrej jakości (np. od sprawdzonego producenta jak Kiner) nie twardnieje i nie kruszeje z upływem czasu, zachowując swoje właściwości.
Łącz rozwiązania: Często optymalnym wyborem jest system mieszany – stałe kurtyny wydzielają strefę, a wewnątrz niej używane są mobilne ekrany do dodatkowego dzielenia stanowisk.
Nie oszczędzaj na bezpieczeństwie: Oszczędność na tańszych, niesprawdzonych materiałach może w konsekwencji kosztować znacznie więcej – uszkodzenia ciała i długa absencja chorobowa a także koszty odszkodowań z uszczerbki na zdrowiu.
Dobór osłony spawalniczej to inwestycja w bezpieczeństwo, efektywność i zgodność z prawem. Mamy nadzieję, że ten przewodnik rozjaśnił Państwu różnice między dostępnymi rozwiązaniami. W przypadku szczegółowych pytań dotyczących aplikacji lub wymogów normatywnych, zachęcamy do bezpośredniego kontaktu z naszymi doradcami technicznymi.
Robert Janicki – ekspert w branży kurtyn PCV i osłon spawalniczych
Ekspert z ponad 20-letnim doświadczeniem w branży kurtyn paskowych i izolacji przemysłowych. Na naszym blogu dzieli się specjalistyczną wiedzą o akustyce, bezpieczeństwie i efektywności kurtyn PCV. Jego artykuły, oparte na dogłębnej znajomości fizyki i praktyce, dostarczają cennych wskazówek dla przemysłu. Odkryj profesjonalne porady, które optymalizują Twoje miejsce pracy!”