Norma ISO 25980 – co oznacza dla pracodawcy?
ISO 25980 określa wymagania dla przezroczystych osłon stosowanych podczas spawania – takich jak kurtyny spawalnicze, ekrany spawalnicze i zasłony spawalnicze – które mają chronić przed promieniowaniem UV i IR oraz ograniczać ryzyko zapłonu.
Bezpieczeństwo stanowiska spawalniczego nie kończy się na przyłbicy i odzieży ochronnej. Promieniowanie łuku spawalniczego oddziałuje również na osoby znajdujące się w pobliżu. Właśnie dlatego powstała norma ISO 25980. Dla pracodawcy oznacza to jedno: odpowiedzialność. Zarówno prawną, jak i finansową. W tym artykule wyjaśniamy, czym dokładnie jest norma ISO 25980, kiedy ma zastosowanie i jakie konsekwencje może mieć jej ignorowanie.
Czym jest norma ISO 25980?
ISO 25980 to międzynarodowa norma określająca wymagania dotyczące przezroczystych osłon spawalniczych stosowanych do ochrony osób postronnych przed szkodliwym promieniowaniem emitowanym podczas spawania i procesów pokrewnych.
Norma dotyczy materiałów takich jak:
- kurtyny spawalnicze z folii PCV
- ekrany spawalnicze mobilne
- zasłony spawalnicze montowane na stałe
- przegrody stanowiskowe
Zakres normy obejmuje:
- poziom filtracji promieniowania UV
- ograniczenie transmisji promieniowania IR
- kontrolę przepuszczalności światła widzialnego
- odporność materiału na zapłon
- stabilność właściwości optycznych
Kluczowe jest to, że norma nie dotyczy każdej folii PCV. Tylko produkty przebadane laboratoryjnie i spełniające wymagania mogą być uznane za zgodne z ISO 25980.
To fundamentalna różnica między zwykłą kolorową folią a certyfikowaną kurtyną spawalniczą ISO 25980.
Co oznacza ISO 25980 dla pracodawcy?
Odpowiedzialność prawna
Pracodawca ma obowiązek zapewnić bezpieczne warunki pracy zgodnie z przepisami BHP oraz Kodeksem pracy.
Jeżeli w hali produkcyjnej występują stanowiska spawalnicze, pracodawca musi zabezpieczyć:
- spawacza,
- osoby pracujące w pobliżu,
- ciągi komunikacyjne,
- inne stanowiska produkcyjne.
Brak osłon zgodnych z normą może zostać uznany za niedopełnienie obowiązków w zakresie organizacji bezpiecznego środowiska pracy.
Odpowiedzialność cywilna
Jeżeli pracownik lub osoba trzecia dozna uszczerbku na zdrowiu wskutek ekspozycji na promieniowanie łuku spawalniczego, brak zgodności osłon z normą może:
- zwiększyć zakres odpowiedzialności odszkodowawczej,
- skutkować roszczeniami regresowymi,
- utrudnić obronę w postępowaniu cywilnym.
W praktyce oznacza to realne koszty finansowe.
Odpowiedzialność karna
W sytuacjach skrajnych – gdy brak zabezpieczeń doprowadzi do ciężkiego uszczerbku na zdrowiu – odpowiedzialność może mieć charakter karny, zwłaszcza jeśli wykaże się zaniedbanie.
Kontrola PIP
Podczas kontroli Państwowej Inspekcji Pracy inspektor może ocenić:
- czy stanowiska spawalnicze są wydzielone,
- czy zastosowano osłony,
- czy zastosowane materiały spełniają wymagania norm.
Brak odpowiedniej dokumentacji lub stosowanie niecertyfikowanych rozwiązań może skutkować nakazem usunięcia nieprawidłowości lub karą finansową.
Jakie wymagania musi spełniać kurtyna spawalnicza zgodna z ISO 25980?
Filtracja promieniowania UV
Promieniowanie ultrafioletowe generowane przez łuk spawalniczy może powodować:
- zapalenie spojówek,
- uszkodzenia skóry,
- oparzenia.
Kurtyny spawalnicze ISO 25980 muszą ograniczać transmisję UV do poziomów określonych w normie.
Ograniczenie promieniowania IR
Promieniowanie podczerwone powoduje nagrzewanie tkanek i może prowadzić do uszkodzeń wzroku. Materiał musi ograniczać jego przenikanie.
Kontrolowana transmisja światła widzialnego
Osłona nie może całkowicie blokować widoczności. Musi umożliwiać kontrolę procesu i orientację w przestrzeni przy jednoczesnej ochronie.
Odporność na zapłon
Materiał powinien być trudnozapalny i samogasnący – co ma znaczenie w środowisku, gdzie występują iskry i odpryski.
Stabilność parametrów
Właściwości ochronne muszą być trwałe w czasie i odporne na starzenie.
ISO 25980 vs tanie osłony bez certyfikacji
| Kryterium | Produkt zgodny z ISO 25980 | Tanie osłony bez certyfikacji |
|---|---|---|
| Ochrona UV | Potwierdzona badaniami laboratoryjnymi zgodnie z normą | Brak potwierdzonych parametrów lub nieznany poziom filtracji |
| Ochrona IR | Parametry transmisji określone w dokumentacji technicznej | Brak danych dotyczących ograniczenia promieniowania podczerwonego |
| Odporność na zapłon | Materiał trudnozapalny, testowany zgodnie z wymaganiami normy | Brak potwierdzonej klasy reakcji na ogień |
| Dokumentacja | Deklaracja zgodności, raporty z badań, specyfikacja techniczna | Często brak oficjalnej dokumentacji lub ogólne opisy marketingowe |
| Ryzyko prawne | Ograniczone – spełnienie uznanej normy branżowej | Podwyższone – trudność w wykazaniu należytej staranności |
| Koszt długoterminowy | Stabilny – mniejsze ryzyko wymiany i konsekwencji prawnych | Pozorna oszczędność – możliwe koszty kontroli, wymiany i roszczeń |
*Pozorna oszczędność może w dłuższej perspektywie generować znacznie wyższe koszty.
Jak dobrać kurtyny, ekrany i zasłony spawalnicze do hali produkcyjnej?
Dobór rozwiązania powinien wynikać z analizy stanowiska.
Stanowiska stałe
Najczęściej stosuje się kurtyny spawalnicze ISO 25980 montowane do konstrukcji hali. Umożliwiają wydzielenie boksów roboczych.
Trudnopalna kurtyna spawalnicza
Kurtyna spawalnicza zielona
Kurtyna spawalnicza czerwona
Kurtyna spawalnicza ciemnozielona
Kurtyna spawalnicza brązowa
Stanowiska mobilne
W przypadku prac serwisowych lub zmiennego układu produkcji lepiej sprawdzają się ekrany spawalnicze mobilne na stelażach z kółkami.
Ekran spawalniczy przezroczysty ES200
Ekran spawalniczy przezroczysty ES145
Ekran spawalniczy Long 410×200 cm pasy 300×2 mm
Ekran spawalniczy Long 200×200 cm pasy 300×2 mm
Ekran spawalniczy KF410Z VERTI LONG 410x200cm z przezroczystym oknem
Ekran spawalniczy KF410Z VERTI 410x200cm z przezroczystym oknem
Ekran spawalniczy KF410Z Long 410×200 cm z zasłon 1400×0.4 mm
Ekran spawalniczy KF410Z 410×200 cm z zasłon 1400×0.4 mm
Ekran spawalniczy KF410P570 Long 410x200cm z pasów 570x1mm
Ekran spawalniczy KF410P570 410x200cm z pasów 570x1mm
Ekran spawalniczy KF410 HORIZO 410x200cm z przezroczystym oknem
Ekran spawalniczy KF200Z LONG 200×200 cm z zasłon 2000×0.4 mm
Ekran spawalniczy KF200Z 200×200 cm z zasłon 2000×0.4 mm
Ekran spawalniczy KF200P570 Long 200x200cm z pasów 570x1mm
Ekran spawalniczy KF200P570 200x200cm z pasów 570x1mm
Ekran spawalniczy KF200 HORIZO 200x200cm z przezroczystym oknem
Ekran spawalniczy 410×200 cm pasy 300×2 mm
Ekran spawalniczy 200×200 cm pasy 300×2 mm
Duże hale produkcyjne
W halach wielostanowiskowych stosuje się systemy kurtyn segmentowych pozwalające elastycznie konfigurować przestrzeń.
Ściana spawalnicza zielona z pasów 300x2mm
Ściana spawalnicza matowa z pasów 300x2mm
Ściana spawalnicza czerwona z pasów 300x2mm
Ściana spawalnicza brązowa z pasów 300x2mm
Oddzielanie ciągów komunikacyjnych
Zasłony spawalnicze zgodne z normą ISO 25980 mogą pełnić funkcję bariery ochronnej wzdłuż tras przemieszczania się pracowników.
Zasłona spawalnicza zielona 0,4mm
Zasłona spawalnicza przezroczysta 0,4mm
Zasłona spawalnicza matowa ciemnozielona 0,4mm
Zasłona spawalnicza czerwona 0,4mm
Zasłona spawalnicza brązowa 0,4mm
Zasłona ochronna transparentna 0,4mm
Trudnopalna kurtyna spawalnicza
Plandeka trudnopalna, spawalnicza 650g/m2 B-s2 d0
Plandeka spawalnicza oczkowana matowa 0,4mm
Plandeka spawalnicza oczkowana czerwona 0,4mm
Kotara spawalnicza zielona z folii PCV 0,4mm
Kotara spawalnicza matowa ciemnozielona z folii PCV 0,4mm
Kotara spawalnicza czerwona z folii PCV 0,4mm
Kotara spawalnicza brązowa z folii PCV 0,4mm
Czy ISO 25980 jest obowiązkowa?
Norma jako taka nie jest aktem prawnym, ale jej stosowanie jest uznawane za spełnienie wymagań bezpieczeństwa wynikających z przepisów BHP. W praktyce oznacza to, że stosowanie rozwiązań zgodnych z normą znacząco ogranicza ryzyko zarzutu zaniedbania.
Oferujemy możliwość dostosowania produktu do Twoich potrzeb.
Szukasz systemu przesuwnego, indywidualnego sposobu mocowania lub innych rozwiązań?
Zadzwoń lub napisz stworzymy produkt na miarę Twoich potrzeb!
Zapoznaj się z ofertą wysokiej jakości osłon spawalniczych zgodnych z normą EN/ISO 25980 dostępnych w Kiner. Nasze produkty są wsparte kartami technicznymi i zapewniają pełną ochronę, jakiej wymagają przepisy.
Najczęstsze pytania o normę ISO 25980 (FAQ)
Czy ISO 25980 jest obowiązkowa?
Nie wprost, ale jej stosowanie jest dowodem zachowania należytej staranności w zakresie ochrony pracowników.
Czy PIP sprawdza kurtyny spawalnicze?
Inspektor ocenia zabezpieczenie stanowiska. Może zażądać dokumentacji potwierdzającej właściwości materiału.
Jak sprawdzić, czy zasłona spełnia normę?
Należy sprawdzić czy zgodnie z wytycznymi zawartymi w normie ISO 25980 folia nosi trwałe oznaczenie zawierające numer normy, nazwę producenta i datę produkcji. Dodatkowo można poprosić dostawcę o deklarację zgodności.
Czy każda folia spawalnicza jest zgodna z ISO?
Nie. Na rynku dostępne są folie w kolorach takich jak spawalnicze jednak kolor folii nie oznacza zgodności z normą. Należy sprawdzić tłoczone oznakowanie i poprosić sprzedawcę o deklarację zgodności.
Co grozi za brak osłon zgodnych z normą?
Nakaz usunięcia nieprawidłowości, kara finansowa, a w razie wypadku – odpowiedzialność cywilna.
Jak długo można używać kurtyny spawalniczej?
Do momentu utraty właściwości optycznych lub mechanicznych – regularna kontrola jest zalecana.
Dlaczego warto stosować rozwiązania zgodne z ISO 25980?
W praktyce przemysłowej liczy się nie tylko koszt zakupu, ale:
- bezpieczeństwo pracowników,
- ciągłość produkcji,
- minimalizacja ryzyka kontroli i kar,
- ochrona reputacji firmy.
Profesjonalnie dobrane kurtyny spawalnicze, ekrany spawalnicze i zasłony spawalnicze pozwalają wydzielić stanowiska zgodnie z zasadami BHP i ograniczyć emisję promieniowania poza obszar pracy.
Doświadczenie i doradztwo techniczne
Dobór osłon spawalniczych powinien wynikać z analizy:
- rodzaju procesu spawalniczego,
- mocy źródła,
- układu hali,
- liczby stanowisk,
- natężenia ruchu pracowników.
Współpraca z dostawcą, który rozumie normy techniczne i specyfikę środowiska przemysłowego, pozwala uniknąć błędów projektowych i kosztownych korekt.
Podsumowanie: ISO 25980 – co oznacza dla pracodawcy?
ISO 25980 nie jest formalnością. To standard, który realnie wpływa na bezpieczeństwo w zakładzie produkcyjnym.
Dla pracodawcy oznacza:
- ograniczenie ryzyka prawnego,
- zwiększenie poziomu ochrony,
- potwierdzenie zgodności z wymaganiami BHP,
- większą kontrolę nad bezpieczeństwem środowiska pracy.
Jeżeli chcesz sprawdzić, czy Twoje stanowiska spawalnicze są odpowiednio zabezpieczone, warto przeprowadzić audyt i dobrać rozwiązania dopasowane do realnych warunków produkcji.
Robert Janicki – ekspert w branży kurtyn PCV i osłon spawalniczych
Ekspert z ponad 20-letnim doświadczeniem w branży kurtyn paskowych i izolacji przemysłowych. Na naszym blogu dzieli się specjalistyczną wiedzą o akustyce, bezpieczeństwie i efektywności kurtyn PCV. Jego artykuły, oparte na dogłębnej znajomości fizyki i praktyce, dostarczają cennych wskazówek dla przemysłu. Odkryj profesjonalne porady, które optymalizują Twoje miejsce pracy!”